• %
  • AMERIKAN DOLARI
    8,3465
    % 0,69
  • € EURO
    9,6728
    % -0,10
  • £ POUND
    10,8172
    % 0,72
  • BIST 100
    1.112,37
    % -1,30
  • 22 AYAR SAF ALTIN GRAM/TL
    460,87
    % 1,33
  • ÇEYREK ALTIN
    826,22
    % 1,33
  • BITCOIN
    114950,472
    % 3,71

Dünyanın en büyük vurgununu yapan Kripto Kraliçe sırra kadem bastı

  • - 11 ay önce
Spread the love

İş kadını Ruja Ignatova kendine Kripto Kraliçe adını takmıştı. Yeni bir kriptobirimi geliştirdiğini söyleyerek insanların parasını çaldı. İkisonra ise sırra kadem bastı. ‘Kayıp Kripto Kraliçe’ podcast yayınını hazırlayan Jamie Bartlett, Ignatova’nın bunu nasıl başardığını ve şimdi nerede saklanıyor olabileceğini araştırdı.

BİTCOİN’E RAKİP ONECOİN’İ ÇIKARDI

36 yaşındaki iş kadını Dr. Ruha Ignatova, Haziran 2016’da Wembley Arena’da binlerce hayranının heyecanlı bakışları altında sahneye çıktı. Her zamanki gibi üzerinde pahalı bir balo elbisesi, uzun elmas küpeler ve parlakbir ruj vardı. Tezahürat yapan hayranlarına seslendi ve “herkesin her yerde ödeme yapabilmesini sağlayacak” OneCoin’in dünyanın enkriptobirimi olma yolunda ilerlediğini açıkladı.

“KİMSE BİTCOİN’DEN BAHSETMEYECEK”

Bitcoin dünyanın ilk kriptobirimiydi ve hala en bilineni. Değeri başlangıçtaki birkaç centten, 2016 ortasında birkaçdolara çıkmıştı ve yatırımcılarabir heyecan vermişti. Kriptobirimi fikriakıma yeni giriyordu. Pek çok insan budışı yeni fırsattan istifade etmek istiyordu. Dr. Ruja, Wembley’deki kitleye “OneCoin, Bitcoin’in sonunu getirecek” dedi ve ekledi: İkiiçinde kimse Bitcoin’den bahsetmeyecek bile.

İNSANLAR 30 MİLYON EURO YATIRDI

Dünyanın dört bir yanından insanlar parasını OneCoin’e yatırarak “yeni devrimin” bir parçası olmayı umdu. BBC’ye sızdırılan belgelerde, İngiltere‘de insanların, 2016’ın ilk yarısında OneCoin’e, 30 milyon euro yatırdığını, bunun 2 milyon eurosununbir haftada gerçekleştiğini gösteriyor. Wembley Arena’daki etkinlikten sonra budaha da artmış olabilir. Ağustos 2014 ve Mart 2017 yılları arasında onlarca ülkeden 4 milyar euro OneCoin’e aktı. Pakistan’dan Brezilya’ya, Hong Hong’dan Norveç’e, Kanada’dan Yemen’e…. ve hatta Filistin’den bileyatıranlar oldu.

KRİPTO DÜNYASINDAN NASIL YAPAR KAZANIYOR?

Ama bu yatırımcıların bilmediği çok önemli bir şey vardı. Bunu anlatmak için, önce kriptobirimlerinin nasıl çalıştığını anlatmam gerekiyor. Bu sonzor bir şey: İnternette araştırma yapın ve binlerce farklıgörürsünüz. Bunlardan bazıları, konunun uzmanı olmayanların anlayamayacağı kadar karmaşıktır. Ama ilk adımda şunu anlayarak başlayabiliriz: Birbirimi yalnızca insanlar ona değer atfettiği için değerlidir. Bu İngiliz sterlini de olabilir,taşlar da, deniz kabukları da.

Tarih boyuncayerine kullanılan tüm bu nesneler yalnızca herkes onlara değer atfettiği için değerliydi. İnsanlar uzunca bir süre devletlerin desteklediği resmibirimlerinin dışında dijitalbirimleri yaratmaya çalıştı. Ama herbaşarısızlığa uğradı, çünkü onlara güvenen yoktu. Piyasaya sürülecekbiriminin miktarına karar vermesi gereken yetkililerevardı ve bubirimlerinin sahtesini yapmak çok kolaydı.

Bitcoin’in pek çok kişiyi heyecanlandırmasının nedeni bu sorunları çözmesiydi. Adına blockchain (blok zinciri) denen özel bir veritabanı türü kullanıyordu. Bunu tüm bitcoin kullanıcılarının sahip olduğu dev bir hesap defteri gibi düşünebilirsiniz. Her bir bitcoin işlemi tüm bitcoin sahiplerinin hesap defterine işliyor. Kimse (hükümetler, bankalar ve Bitcoin’i yaratandeolmak üzere) yetkili değil ve kimse bu hesap defterlerini değiştiremiyor.

BİTCOİN’İN SAHTESİ YAPILAMIYOR

Bütün bunun arkasında zekice matematik formülleri varözetlemek gerekirse Bitcoin’in sahtesi yapılamıyor, hacklenemiyor ve aynıikiharcanamıyor. (Bu açıklamayı ailemizin teknofobiği olan annem üzerinde denedim ve bana yeterinceanlatamadığımı, baştan anlatmam gerektiğini söyledi. O yüzden bu kısmı anlamazsanız endişelenmeyin.) Burada en önemli nokta, Bitcoin ve benzeri kriptobirimlerinin işlemesini sağlayan şeyin özel blockchain veritabanları olduğu. Hayranları için bu devrimci ve yeni birbirimi. Bu sayedepara birimlerini ve bankalarıdışı bırakarak elinde cep telefonu olan herkesin bankacılığa erişmesi sağlanacak. Ve bu sisteme,birimi değer kazanmadan, yeterince erken girerseniz bir servet kazanma ihtimaliniz var. Dr. Ruja’nın sırrı, bütün bu bilgiyi kitlelere iyi bir şekilde satabilmesiydi. Ama yanlış giden bir şey vardı.

YENİ ŞİRKETİN ADI NE OLDU?

Ekim 2016’nın başlarında, Dr. Ruha’nın Londra’daki şovundan dört ay sonra Bjorn Bjercke adlı bir blockchain uzmanı,dışı bir iş teklifi aldı: Bulgaristan’da yeni kurulan bir kriptoşirketi teknik uzman şefi arıyordu. Bjercke teklifi kabul ederse kendisine bir apartman ve bir daire tahsis edilecek, yılda 250 bin sterlin (1 milyon 850 bin TL) de maaş alacaktı.

“Acaba nasıl bir iş verecekler, görevlerim ne olacak diye düşündüğümü hatırlıyorum” diyor Bjercke. “Karşımdaki ‘Öncelikle blockchain’e ihtiyaçları var. Halihazırda bir blockchain’leri yok’ dedi. Ben de ‘Nasıl yani? Hani bu bir kriptoşirketiydi’ diye sordum.” Duyduğu doğruydu. Bir süredir faal olan bir kriptobirimiydiblockchain’i yoktu. “‘Senden blockchain kurmanı isteyeceğiz’ dedi telefonun karşısındaki ses. “Şirketin adını sordum, OneCoin dedi.” Bjercke işi reddetti.

“PATLAMA YAPACAK”

Birkaç ay sonra bir bahar günü, Jen McAdam bir arkadaşından kaçırılmaması gereken bir yatırım fırsatına dair bir mesaj aldı. Bilgisayarı başına geçen Glasgowlu McAdam, linke tıklayarak OneCoin’in internet seminerine katıldı.

Bir saat boyunca seminerde bu yeni kriptobirimi hakkında heyecanla konuşan insanları dinledi. “Hepsi çok tutkulu, çok heyecanlı, çok tempoluydu” diye hatırlıyor.

Seminerde, “Şubunu izlediğin için çok şanslısın. Çünkü bubirimi daha yolun başında ve Bitcoin gibi patlama yapacak. Değeri çok artacak” ifadelerinin kullanıldığını söylüyor. Seminerde, Dr. Ruja’nın etkileyici özgeçmişinden de bahsedilmişti: Oxford Üniversitesi mezunu, Konstanz’da doktora yapmış, McKinsey gibi saygın bir şirkette danışmanlık rolü. Economist dergisinin düzenlediği bir konferansta da konuşma yapması, McAdam’ın bu kadına güvenmesini sağlamıştı: “‘İşte kadının gücü!’ dedim ve onunla gurur duydum.” Seminer bittiğinde 1.000 euro yatırmaya karar verdi. Para yatırmak çok kolay: OneCoin satın alıyorsunuz ve bunlar sitedeki hesabınıza yatıyor.

Çok yakında OneCoin’leri euro ve dolaraçevirebilecekleri söyleniyordu. Para kazanmanınyolu gibi gözüküyordu. O zamansadece bin euro yatırmakla yetinesiniz? OneCoin’in reklamını yapanlar bunu söyleyerek insanları dahayatırım paketlerine yönlendiriyordu. Enpaket 140, en büyüğü ise 118 bin euroydu. Bir hafta sonra McAdam 5 bin euroluk bir paket satın aldı.

“O ZAMAN KANITLA”

Kısa süre içinde 10 bin euro daha yatırdı ve ailesiyle arkadaşlarını250 bin euro yatırmaya ikna etti. OneCoin’in internet sitesinde yatırımının değerinin her geçen gün arttığını görmek onu heyecanlandırıyordu. Parası 10 kattandeğer kazanarak 100 bini aştı. Tatil ve alışveriş planları yapmaya başladı.

Fakat aynı yılın sonuna doğru tanımadığı birinternetten Jen McAdam ile iletişime geçti.

Yalnızca iyilik yapmak istediğini söyleyen bu kişi, bir süredir OneCoin üzerine çalışmalar yürüttüğünü ve yatırım yapan kişilerle konuşmak istediğini aktardı.

McAdam, isteksiz bir şekilde bir Skype görüşmesini kabul etti. Görüşmede gerilim arttı, ikibirbirine karşılıklı bağırmaya başladısonunda McAdam’ın hayatının gidişatı değişti.

Bu yabancı, Timothy Curry’ydi. Bitcoin meraklısı ve kriptobirimi savunucusu olan Curry, OneCoin’in bir aldatmaca olduğunu, kripto paraların adını lekeleyeceğini ve “dünyanın ensahtekarlığı olduğunu” söyledi.

McAdam, “Okanıtla” diyeverdi. Sonraki birkaç hafta boyunca Curry, McAdam’a kriptobirimlerinin nasıl çalıştığını gösteren makaleler ve YouTube videoları gönderdi. OneCoin’in arkasında blockchain olmadığını söyleyen Bjorn Bjercke ile tanıştırdı. Üç ayın sonunda McAdam’ın kafasındaişaretleri oluşmaya başladı.

HANGİ VERİTABANINA SAHİP?

OneCoin grubunun liderlerine,biriminin arkasında bir blockchain olup olmadığını sordu. İlk aldığı yanıt, bunun bilmesi gereken birolmadığıydı. Israrları sonucu Nisan 2017’de yetkililerden sorularına bir sesli mesaj ilealmayı başardı:

“Tamam Jen… Bu tür bilgileri paylaşmak istemiyorlar, blockchain’in tutulduğu yerde başına bir şey gelmesin diye. Dahası, bir uygulama olarak bir sunucuya da ihtiyacı yok. Bizim blockchain teknolojimiz bir veritabanına sahip bir SQL sunucusu.”

McAdam o güne kadar Curry ve Bjercke sayesindebir SQL sunucusu veritabanıyla gerçek bir kriptobirimi oluşturulamayacağını öğrenmişti. Veritabanının yöneticisi oradaki tüm bilgileri değiştirebilirdi.

Sıradaki Haberi Oku  Yargıtaydan emsal karar: İşten kendi isteğiyle ayrılan kadına nafaka yok

“O’Aman Tanrım!’ dedim. Bacaklarım tutmadı ve yere düştüm” diyor McAdam.

Bunun reddedilemez anlamı, OneCoin sitesindeki artan değerin hiçbir anlamı olmadığı, site yöneticisi tarafından oraya yazılan rakamlar olduğuydu.

Maddi sorunlarını çözmek için girdiği bu yolda McAdam, arkadaşları ve ailesi çeyrek milyon euro kaybetmişti.

DR. RUJA’NIN YOK OLUŞU

Jen McAdam aydınlansa da, çoğu OneCoin yatırımcısı olan bitenden haberdar değildi. Dr. Ruja,tacirliği yapmak için Makau’dan Dubai’ye uçuyor, gösteri merkezlerini doldurup yeni yatırımcılar çekiyordu.

OneCoin’in hala büyümeye devam ettiği bu dönemde Ruja servetini harcamaya başlamıştı. Bulgaristan’ın başkenti Sofya’da vekenti Süzebolu’da milyonlarca dolarlık evlerRuja, lüks yatı Davina’dapartiler veriyordu. Temmuz 2017’deki bir partisine ABD’li pop yıldızı Bebe Rexha da gelmişti.

Her şeyin iyi gittiği düşüncesini yayan bu gösterişin arkasında sorunlar birikmeye başlamıştı. OneCoin’in diğerbirimlerine çevrilmesineveren sistemin kurulması sürekli erteleniyor ve yatırımcılar gittikçe daha çok endişeleniyordu.

Avrupa’daki OneCoin pazarlayıcılarının katılacağıbir etkinlikte bütün bu endişelereverileceği açıklandı.

Portekiz’in Lizbon kentinde Ekim 2017’de yapılan etkinlikte katılımcılar Dr. Ruja’yı heyecanla beklemeye başladı.

Ama bugüne kadar sondakik olan Ruja ortaya çıkmadı.

Bir katılımcı “Yola çıktığını söylemişlerdi, niye gelmediğini kimse anlamadı” diye hatırlıyor.

TELEFONLARA YANIT VERMEDİ

Telefonlara ve mesajlaraveren kimse yoktu. OneCoin’in Sofya’dakimerkezinin de olan bitenden haberi yoktu. Dr. Ruja sırra kadem basmıştı.

Bugüne kadar “Kriptodevriminden en çok bankalar korkuyor” sözünü duyan OneCoin pazarlamacılarının bir kısmı bankalar tarafından öldürülmüş olabileceğini bile düşündü.

Ama aslında Dr. Ruja yer altına inmişti. Bumahkemeye sunulan FBI kayıtları, 25 Ekim 2017’de, Lizbon’da hayranlarınıüstü bıraktıktan iki hafta sonra Sofya’dan Atina’ya giden bir Ryanair uçağına bindiğini gösteriyor.

Ondan sonra ne yaptığıyla ilgili ise hiçbir bilgi yok. Dr. Ruja’nıngörüldüğü tarih buydu.

EN BAŞARILI SAADET ZİNCİRİ

Igor Alberts’in tüm kıyafetlerive altın sarısı. Ayakkabıları, takım elbisesi, gömleği, gözlüğü ve parmağındaki yüzüğü… Hepsive altın sarısı.

Ayrıca tüm kıyafetleri Dolce & Gabbana markalı. “Kıyafetlerime baktığınızda bir disiplin görürsünüz” diyor.

Eşi Andreea Cimbala da kafasını sallıyor ve Igor uyandığında pembe iç çamaşırı giyersekalan tüm kıyafetlerini de pembe giydiğini söylüyor.

Amsterdam’ınbir dış mahallesinde, devasa bir evde yaşıyorlar. Malikanelerinin önünde bir Maserati ve bir Aston Martin arabaları var.

Albertsbir mahallede büyümüştü. Sonra ağ pazarlama veya çok katmanlı pazarlama denilen bir satış sistemineolarakkazanmaya başladı.

Hem de çokparalar. 30 yılda 100 milyon euro kazandığını söylüyor. Çok katmanlı pazarlama şöyle çalışıyor:

İnsanlara 100 liraya bir vitamin sattığımı düşünün. Ayşe ve Fatma adlı iki arkadaşıma da bu vitaminden satıyorum. Bir süre sonra onları da vitamin satmaları için işe alıyorum ve onların satışlarından komisyon alıyorum. Onlar artık benim alt katmanımda yer alıyor. Bir süre sonra Ayşe ve Fatma da ikişer kişiyi satıcı yapıyor ve onlar da dört kişiyi satıcı yapıyor. 26 aşama sonra Türkiye’deki herkes benim için vitamin satıyor olurdu. (Ve ben de herkesin satışından komisyon alırdım)

ETKİLEYİCİ İZLENİM BIRAKTI

Çok katmanlı pazarlama şirketidışı değil. Amway ve Herbalife şirketleri de bu tekniği kullanıyor. Fakatde tartışmalı bir yöntem çünkü paranın çoğunu az sayıda insan kazanıyor. Ayrıca gerçekte ulaşılmasıbüyük kazanç hayalleriyle üye topluyorlar.

Ortada satılan hiçbir ürün yoksa ve tümsisteme kattığınız diğer insanlardan kaynaklanıyorsa, bunazinciri deniyor ve budışı bir uygulama. Sonbaşarılı birçok katmanlı pazarlama satıcısı olan Igor Alberts Mayıs 2015’te Dubai’de bir OneCoin etkinliğineedildiğinde bu sistem ile servetler kazanan çok sayıda insanla tanıştı. Dr. Ruja da prenses kıyafetleri ve yenibirimi vizyonuyla etkileyici bir izlenim bıraktı. Alberts o seyahatten yeni bir görevle döndü ve altındaki tüm insanlara yeni talimat verdi: Elinizde ne iş varsa bırakın ve OneCoin satmaya başlayın. Alberts, “Ekipler kurduk vegibi çalışmaya başladık” diyor ve ekliyor: “İlk ayda havadan 90 bin euro kazandık. Şak!”

“BİLL GATES’TEN DAHA ZENGİN OLACAĞIZ”

Dr. Ruja’nın dehası, altlarında çok sayıda pazarlamacı bulunan halihazırdakiçok katmanlı pazarlama satıcılarınınkripto parasını satmak için mükemmel bir araç olacağınıetmesiydi.

FBI’a göre Ruha, özel sohbetlerinde “Wall Street o.spusu çok katmanlı satıcılarla birlikte” diyordu.

OneCoin’in başarısının arkasındaki sır buydu. Yalnızca birkriptobirimi değil aynı zamanda birzinciriydi. Sahte kriptoyalnızca göstermelik bir üründü. Bu nedenle hızla yayıldı.

Igor Alberts kısa süre içince OneCoin’den ayda bir milyon euro kazanır hale gelmişti. Pazarlama ağında açıkenciro OneCoin’den geliyordu.

Igor Alberts ve Andreea Cimbala’nın her ay kazandığı paranın yüzde 60’ı (son dönemde 2 milyon euroyageliyordu)olarak ödeniyor,kalanı ise OneCoin’le kazanılıyordu.

Onlarkazançlarının da bir kısmını OneCoin almaya harcadılar. Çünkü sistemdeki herkes gibi OneCoin’in değerinin katlanarak artacağını düşünüyorlardı.

Alberts o günleri hatırlarken “Dünyanın eninsanı olmamız için kaç OneCoin’e ihtiyacımızdiye hesapladım ve Andreea’ya dönüp ‘100 milyon OneCoin biriktirmeliyiz. OneCoin’in değeri 100 euroya ulaştığında Bill Gates’ten dahaolacağız’ dedim” diyor.

“VAR OLMAYAN PARAYI İNSANLARA SATTI”

Çok katmanlı pazarlamanın doğasında insanların yakınlarındaki kişileri satıcı olarak ağa katması var. Bu daçizgisinin flulaşmasına yol açıyor. Bu tür bir olayda kimtutulabilir? Bunavermek zor. Üstelik satıcılar kendi paralarını da sisteme katarsa, kendileri de mağdur oluyorlar.

Dr. Ruja’nın Lizbon’daki etkinliğe katılmamasından sonra Igor Alberts de Jen McAdam gibi şüphelenmiş ve blockchain’e dair birgörmek istemiş. Bunu göremeyince Aralık 2017’de OneCoin’le ilişkisini kesmiş.

Var olmayan bir kripto parayı insanlara satıp bu süreçteparalar kazandığı için suçlu hissedip hissetmediğini soruyorum.

“Sorumluluk hissediyorumsuçlu hissetmiyorum” diyor ve ekliyor:

“Bir şeye inandığınız için suçlanamazsınız. Bununolabileceğine dairbir şüphem bile yoktu. Blockchain’in ne olduğunu bile bilmiyordum, nasıl şüphelenebilirim ki?”

Kendisinin de milyonlarca euroluk OneCoin satın aldığını ve sistemde enpara batıranolabileceğini söylüyor.

Alberts’in aksine McAdambir suçluluk duygusu hissettiğini anlatıyor. OneCoin satışından 3 bin euro kazandığını söyleyen McAdam, bunun 1,800 eurosunu dahaOneCoin almaya harcadığını belirtiyor.

OneCoin sistemine kattığı insanlara karşı suçlu hissettiğini ve bir de ömrü boyunca felaket koşullarda çalışıp didinerek ailesine miras bıraktığı parasını batırdığı rahmetli madenci babasına karşı mahcubiyet duyduğunu söylüyor.

PARAYI TAKİP ETMEK

OneCoin’e ne kadaryatırıldığını tahmin etmek çok zor.

BBC’ye sızdırılan belgelerde Ağustos 2014 ile Mart 2017 arasında 4 milyar euro aktarıldığı yer alıyor.

Birdenkişiden duyduğum isemiktarının 15 milyar dolar olabileceği.

Gazetecilikte meşhur bir söz vardır: Parayı takip et.

Biz de Kayıp Kripto Kraliçe podcastının yapımcısı Georgia Catt ile, yeraltı dünyasının ve süper zenginlerin paralarını sakladığı karanlıksistemler üzerine uzmanlaşan Oliver Bullough’u görmeye gittik.

Bulloughsorunun, suçluların şirketlerini ve banka hesaplarını yapılandırma şekilleri olduğunu söylüyor. Böylece paranın izini takip etmek isteyenlerin önüne geçiyorlar.

“Bu varlıklar songerçek” diyor ve ekliyor:

“Onları yatlar, katlar satın almak için ve siyasiedinmek için kullanabilirsiniz. Ama bir gazeteci veya polis onların izini sürmeye başladığı anda adeta yok oluyorlar.”

ONECOİN’İN ARKASINDAKİ ŞİRKETLER

Bu yüzden OneCoin’in kurumsal yapısının karmaşıklığı da kimseyi şaşırtmamalı. Birverelim:

Dr. Ruja Sofya’da çokbir mülk aldı. Teknik olarak buOne Property adlı bir şirkete ait. Bu şirket ise Risk Ltd. adlı bir şirkete ait. Risk Ltd.’nin eski sahibi Ruja’ydıbir süre sonra kimliği belirsiz Panamalılara devretti. Fakat şirket hala Peragon adlı başka bir şirket tarafından yönetiliyordu. Peragon’un sahibi ise Artefix adlı bir şirketti. Artefix’in sahibi Ruja’nın annesi Veska’ydı. 2017’de şirketi 20’li yaşlarında bilinmeyen bir adama sattı.

Sıradaki Haberi Oku  Cumhurbaşkanı Erdoğandan bor müjdesi: Üretimine başlıyoruz

Oliver budöndürücü ağın bu tür işlerde standart olduğunu söylüyor.

Fransız gazeteci Maxime Grimbert birkaç ay boyunca OneCoin’in arkasındaki şirketler ağını ortaya çıkarmaya çalıştı ve elde edebildiği kadar şirket adı ve banka hesabı topladı.

Bu bulguları Bullough’a gösteriyorum. Listede çok sayıda İngiliz şirketi olması dikkatini çekiyor.

“İngiliz şirketleri bilinçli bir tercih. Kurmasıve meşru gözüküyorlar” diyor.

Listenin ilk sırasındaki şirketi alıyor ve Companies House’un (İngiltere’de ticaret sicilini tutan kurum) sitesinden inceliyor. Bu site İngiltere’deki her şirketin bilgilerini listeliyor ve her şeyin şeffaf olması amacıyla kurulmuştu. Yolsuzluğa karşı önemli bir işlev gördüğü varsayılıyor.

Bullough “Ülkece bununla gurur duyuyoruz” diyor ve ekliyor:

“Ama sorun, bir şirket yarattığınızda kimsenin bilgilerietmemesi.”

Şirketin kayıtlarındaki bilgileri inceliyor ve hiçbir banka hesabı göremiyor.

“Bu uygulama bir klasiktir. Bak, hiçbir bilgileri gözükmüyor” diyor.

Ardından şirketin sahibini görmeye çalışıyor. İngiltere, yakınönce şirketlerin “imtiyaz sahibini”, yani gerçek sahibinin bilgilerini paylaşmasınıkıldı.

Sayfayı incelerken “Bunun amacı, İngiliz şirketlerini kullanarakişler yapılmasının önüne geçmek” diyor. ve bir anda gözleri büyüyor:

“Bak, şirket yetkilisi kısmını boş bırakmışlar. Budışı. Bu bir anonim paravan şirket. Seyşeller veya Marshall Adaları’ndaki şirketler kadar paravan.”

Parayı takip etmenin sonuna geldik. Birbiriyle bağlantılı küresel ekonomi çağında varlıkların izi bir anda yok olabiliyor ve siz de gölgeleri kovaladığınızla kalıyorsunuz.

KARANLIK GRUPLAR…

Milyarlarca euroluk dolandırıcılıklar söz konusu olduğunda karanlık grupların işin içine girmemesi düşünülemez.

Georgia’ylasöyleşi yaptığım bazı kişiler, adlarını vermek istemedikleri gizemli şahıslar ve bağlantılardan söz etti.

OneCoin’in arkasında blockchain olmadığını keşfeden ve bunu insanlara duyurmaya karar veren Bjorn Bjercke, “OneCoin’e akan paranın büyüklüğünden bahsettiğinizde öfkelenen insanlarve benim gibi kişileri susturmak için her şeyi yapabilirler” diyor.

Çalışmalarının sonucunda ölüm tehditlerini aldığını söylüyor:

“Başımaşeylerin boyutunu bilseydim asla konuşmazdım. Arkamı döner ve hiç görmemiş gibi yapardım.”

Tehditlerin arkasında kimin olabileceğini sorduğumda ise konuşmak istemiyor:

“Bu konuda yorum yapmam mümkün değil. İşler çok, çok, çok hızlı bir şekilde çok, çok, çok korkutucu hale gelmeye başlıyor.”

Bjercke’ye göre Dr. Ruja, OneCoin’in bu kadar büyüyebileceğini hiçbirdüşünmüyordu.

OneCoin’in ilk dönemlerinde sisteme giren kişilerin kendisine, bunun amacının hiçbirmilyarlarca euroluk bir sahtekarlık olmadığını, Ruja’nın bir noktadan sonra bu sistemi sonlandırmak istediğinde ise karanlık güçlerin onavermediğini söylediğini aktarıyor:

“OneCoin 10, 20, 30 milyon euroluk boyuta ulaşınca bir şey oldu ve sistemi durduramadı.”

Pazarlamacı Igor Alberts de “çok etkili kişilerin” işin içine girdiğinden bahsediyor.

Bu kişilerin kim olduğunu sorduğumda aldığımise “Hayır, bunaveremem çünkü hayatlarımızı riske atmak istemiyorum” oluyor.

Bjorn ve Igor’un bahsettiği kişilerin kim olduğunu bilmiyoruz, hatta aynı kişiler olup olmadığından da emin değilizABD Adalet Bakanlığı, Dr. Ruja kaybolduktan sonra işleri devralan kardeşi Konstantin Ignatov’un “Doğu Avrupa’daki suç örgütlerindeki önemli aktörlerle bağlantısı olduğuna dair kanıtlara sahip olduğunu” söylüyor.

AİLENİN İÇİ…

6 Mart 2019’da Konstantin Ignatov, ABD’deki OneCoin görüşmelerinin ardından ülkesi Bulgaristan’a dönmek üzere Los Angeles Uluslararası Havalimanı’ndaydı.

Uçağa binmek üzereyken FBI ajanları tarafından gözaltına alındı, OneCoin’le bağlantısı nedeniyle sahtekarlık suçlamasıyla tutuklandı.

Yetkililer Dr. Ruja’ya da sahtekarlık vepara aklama suçlamaları yöneltti.

İnanılmaz bir şekilde OneCoin bu noktadan sonra bilegöstermeye devam etti ve insanlar sistemeyatırdı.

Bu olaydan bir ay sonra Georgia ileSofya’ya gittiğimizde Dr. Ruja’nın malikanesi kilitli ve boş gözüküyorduOneCoin merkezi işlek bir işyerinden farksızdı.

Bütün bu kanıtlara rağmenbu kadar çok insan OneCoin’e yatırım yapmaya devam etti?

Yatırımcılar başlangıçta kendilerini çeken şeyin bir sonrakifırsatı kaçırmamak olduğunu söylüyor. Bitcoin ile köşeyi dönen insanların hikayelerini kıskançlıkla okuyor ve ikinci bir şans istiyorlar.

Pek çoğu “vizyoner” Dr. Ruja’nın kişiliğinden ve ikna yeteneğinden de etkilenmişti.

Yatırımcılar teknolojiyi anlamasalar bilekitlelere konuşma yaptığı etkinlikleri ve prestijli The Economist dergisinin konferansını görüyordu. Ayrıca diplomalarını ve Forbes dergisinin kapağındaki fotoğrafını da etkileyici buluyordu.

Diplomalar gerçekti. Ama Forbes kapağı değildi: O kapak Forbes Bulgaristan’ın iç sayfalarında verilmiş tam sayfalık bir reklamdı. Ama gerçek gibi gözüküyordu.

İnsanların inanmasına yol açanşeyolma hayali değildi. Jen McAdam, OneCoin’e yatırım yaptıktan sonra kendisine sürekli “OneCoin ailesinin bir parçası olduğu” söylendi.

McAdam, OneCoin’in bir Whatsapp grubunaedildi ve bu yolla anlık bilgiler de almaya başladı. Bu Whatsapp grubu, OneCoin’i eleştirenlerin argümanlarına karşı özellikle hazırlanmıştı:

“‘Dışarıdan kimseye inanmamamızı söylüyorlardı. Kıskançlar diyorlardı. ‘Bitcoin destekçileri bizi kıskanıyor’.

“Google’a bile inanmamamızı istiyorlardı.

“Eleştiri yapmamız veyadışı sorular sormamız yasaktı. Negatif düşünceleriniz varsa o grupta olmamanız gerektiğini söylüyorlardı.”

“DİKKATLİ OLUN”

Moonies ve Scientologists gibi gruplar ve kültler üzerine yıllardır çalışmalar yürüten London School of Economics’ten Prof. Eileen Barker, OneCoin ile mesih temalı milenyum kültleri arasında bir paralellik görüyor. İkisinde de insanlar dünyayı değiştirecekbir şeyin parçası olduklarına inanıyor ve işin içine birgirdikten sonra kanıtlar ne olursa olsun yanlış olduklarını kabul etmektezorluklar yaşıyorlar:

“Kehanet tutmadığında daha sıkı inanıyorlar. Özellikle de yalnızcadeğil, inançlarını, itibarlarını ve zekalarını da ortaya koydukları zaman. ‘Biraz daha bekleyelim’ diyorlar.

Barker’a göre insanlar başlangıçtakazanmak için bu işin içine giriyoraidiyet, bir şeyler yapma ve bir şeyler başarma hissi yüzünden kalmaya devam ediyor. Barker bu durumun kültlere benzediğini söylüyor.

İdeal bir dünyada yetkili kurumların tüketicileri, OneCoin gibi dolandırıcılık organizasyonlarından koruması gerekirdi. Fakat dünyanın dört bir yanında yetkililer harekete geçmekte yavaş kaldı. Bunun nedenlerinden biri de kripto paraların görece yeni birolması.

İngiltere’de finansal piyasaları düzenlemekle yetkili olan Finansal İdare Kurumu, ancak Eylül 2016’da OneCoin’le ilgili biryayınladı. Duyuruda “Tüketicilerin OneCoin konusunda dikkatli olması gerektiğine inanıyoruz. Bunun İngiliz müşterilere potansiyel bir risk getireceğinden endişe ediyoruz” ifadeleri yer aldı.

Birsonra buinternet sitesinden kaldırıldı. Finansal İdare Kurumu uyarının sitede yeterince uzun bir süre kaldığı gerekçesiyle bu kararı alsa da OneCoin bunu, İngiliz yetkililerinbirimini meşru bir yatırım aracı olarak gördüğü şeklinde pazarladı.

Kanada’lı bir OneCoin pazarlamacısı, bu gelişmenin ardından internete koyduğu videoda, “Bakın işin ehlinden duydunuz, artık bu resmi bir karar. Eğer dolandırıcı olsaydık ne olurdu tahmin edin, uyarıyı kaldırmazlardı. Oyun bitti” dedi.

Finansal İdare Kurumu’nun uyarısının kaldırılmasının ardından İngiltere’de birkaç OneCoin etkinliği daha düzenlendi ve insanlar yatırım yapmaya devam etti.

Kurum, BBC’nin sorularınavermedi.

OneCoin’in uluslararasıgöstermesi yetkililer için durumu daha da karmaşık hale getiriyor.

Ağustos 2019’da Londra’nın finans merkezinin polis gücü ikisüren OneCoin soruşturmasını tamamladı ve “OneCoin’in arkasındaki şirket ve bireyler İngiliz yargısının yetki alanının dışında bulunmaktadır” sonucuna ulaştı:

“İngiltere’deki yatırımcıların zararlarını karşılamak için kullanılabilecek, İngiltere’de bulunan bir varlık bulmayı başaramadık.”

Bu tür açıklamalar, paralarını kaptıranları avutmuyor. Jen McAdam, “İngiltere’deki mağdurlar için çok üzülüyorum” diyor.

Dolandırıldıklarını anlayan OneCoin yatırımcılarının yer aldığı Whatsapp grupları kuran McAdam, “Destek alamıyoruz. Yardım nerde? Bunu pazarlayan dahainsan türeyecek” diyor ve ekliyor:

Sıradaki Haberi Oku  Cumhurbaşkanı Erdoğanın isteği üzerine Trump, Halkbanka yönelik olası yaptırımların etkisinin incelenmesi için talimat verdi

“Bu İngiltere’deki masum insanları dolandıracak OneCoin sahtekarlarına yeşil ışık yakmaktır. Kimsenin umurunda değil!”

Londra’nın finans merkezinin polis gücü, BBC’ye konuyla ilgili biryaptı:

“İngiltere’de bulunan bireylere dair ceza soruşturmalarını destekleyecek yeterliyoktu. Fakat polis birimimiz hiçbirOneCoin’e dair çekinceler bulunmadığını söylememiştir. Birimimiz diğer ülkelerin kolluk kuvvetlerine OneCoin yetkililerinin soruşturulması konusunda destek vermiştir ve vermeye devam edecektir.

“OneCoin dolandırıcılığına maruz kaldıysanız veya OneCoin pazarlayan birini tanıyorsanız lütfen yetkililere bildirimde bulunun.”

OneCoin’in Bulgaristan’daki merkezi geçen haftaya kadar açıktı ve insanlar pazarlama faaliyetlerine devam ediyordu.

KRİPTO KRALİÇE NEREYE GİTTİ?

2018 sonunda Kayıp Kripto Kraliçe podcasti için planlamamıza başladığımızda ortadan kaybolduktan sonra Dr. Ruja’nın başına ne geldiğini bilen kimse yoktu. ABD’li yetkililer 25 Ekim 2017’de Atina’ya uçtuğu bilgisini bupaylaştı. Ama bu da yeterli değildi: Atina’dan sonra nereye gitmişti?

Konuyla ilgili çoksöylenti dolanıyor. Çok katmanlı pazarlama uzmanı Igor Alberts, Rusya ve Ukrayna pasaportlarıyla Rusya ve Dubai arasında gezip durduğunu duyduğunu söylüyor.

Bazıları da Bulgaristan’da onu koruyabilecek çokinsanlar olduğunu, estetik ameliyatlarla görünüşünü değiştirerek kimse tarafındanedilmeden dolaşabildiğini söylüyor.

Kimileri Londra’da olduğunu, kimileri de öldüğünü söylüyor – ki bu da mümkün.

Dr. Ruja’yı bulmak ancak bir profesyonelin üstesinden gelebileceği bir iş. Bu yüzden Georgia ileözel dedektif Alan McLean’e gidiyoruz. İnsanları bulmak onun uzmanlık alanı ve her şeyden önce bir konuya odaklanmamızı söylüyor:

“Hayat tarzı nasıldı? Her şeyden önemlisi bu. OneCoin’den önceki hayatını inceleyin. Arkadaşlarının kimler olduğunu, ailesini ve yaşam stilini araştırın.”

Bize verdiği bir diğer tavsiye de yatıyla uğradığı yerleri incelemek. Yatındaki takip cihazını ele geçirmemizi söylüyor veyapıyor gibi de gözükmüyor. Bunun benim yeteneklerimi aştığını ve ayrıcadışı olduğunu söylüyorum.

Bunun üzerine, Sofya’dan Atina’ya uçtuğu dönemde Atina’ya demir atan yatları incelememizi tavsiye ediyor.

“Bence Akdeniz’dehalinde” diyor.

Görüşmemizden birkaç hafta sonra Alan müthiş bilgilerle bizedönüyor. Diğer dedektif arkadaşları Atina’daki lüks restoranları ziyaret edip Ruja’nın fotoğraflarını göstermiş ve “Bu kadını gördünüz mü” diye sormuş.

Restoranlardan birindefazla garson bu yılın başlarında kendisini gördüklerinitam zamanını hatırlamadıklarını söylemiş. Georgia ile o restoranı arayıp sorduğumuzda, çalışanlar bunu doğruladı. Anlaşılan o ki Ruja hayatta ve bir Avrupa başkentini korkusuzca ziyaret edebiliyor.

Başka bir ipucu da Bükreş’te katıldığımızdışı bir OneCoin Güzellik Yarışması’nda ortaya çıkıyor. Tahmin edebileceğiniz gibi ortam çok havalıydı: Şampanyayı şişeden kafaya dikerek erkeklerin aralarında bulunduğu kalabalık bize rahatsız edici bakışlar atıyordu.

GÖZDEN UZAKLAŞTI

Atmosferin tadını çıkardık, İngiliz yarışmacı için tezahürat yaptık ve mekandan ayrıldık.

Fakat sonra, o esnada Dr. Ruja’nın da o gün orada olduğuna dair iddialar duyduk. Aynı odada, burnumuzun dibindeydi. Ama plastik cerrahi ile tanınmaz hale gelmişti.

Dr. Ruja, Yunanistan veya Romanya’da yakalanırsa ABD’ye iade edilebilir. Bu yılın başlarında bu ülkelerde olduğu doğruysa muhtemelenkimlik kullanıyor olmalı.

Alan McLean’in tavsiyelerini ciddiye alarak Dr. Ruja’nın OneCoin öncesi hayatını incelemek için Georgia ile hiçbir şeyi unutmayan internette gezinmeye başlıyoruz.

En gözdenforumlardaki, en eski yorumlar bile bir şekilde bir yerlerde saklanıyor ve yeterince uğraşılması durumunda ortaya çıkabiliyor.

Bu konuda uzmanlaşmış Google benzeri arama motorları var. ve biz de Ruja’nın eski adresleri, arkadaşları, eski telefon numaraları gibi elimizdeki bilgilerden yola çıkarak aramalar yapıyoruz.

Dr. Ruja’nın çocukluğunu Almanya’nın güneyindeki Schramberg’de geçirdiğini biliyoruz. 10önce babasıylabir çelik imalathanesi aldığı Bavyera’daki Walttenhofen’i de ziyaret ediyoruz.

Dr. Ruja bu imalathane nedeniyle de dolandırıcılık cezası almış, Ekim 2016’da verilen bu ceza ertelenmişti.

Bu kentteyken, (en azından bir dönemler) Alman bir kocası olduğunu ve bu adamın ünlü hukuk şirketlerinden Linklaters’ta çalıştığını öğreniyoruz.

İnternetten yaptığımız aramalarda Frankfurt, sıklıkla karşımıza çıkan bir şehir olmaya başlıyor. Ruja’yı bu kentte arayacağımızı hiç düşünmemiştik.

Frankfurt’tafazla eski adresi olduğunu görüyoruz. Bunlardan birini yıllar önce bir foruma yazmış, biri de eski telefon numaralarından biriyle eşleşiyor.

Eski fotoğraflarına baktığımızda 2011’e kadar yanında olan bir arkadaşını görüyoruz. ve o arkadaşı bu yaz Frankfurt’un enmahallelerinden birini ziyaret etmiş. Bir uzman,plandaki tenis turnuvası posterininbir parçasından bize fotoğrafın çekildiği parkın hangisi olduğunu söylüyor.

Dr. Ruja’nın 2016 sonlarında bir kızı olduğunu ve onunla çok yakın bağı olduğunu da söylüyor.

Kızının Frankfurt’ta olabileceği duyumlarını aldıktan sonra kocası veya eski kocası olan adamın da Frankfurt’ta yaşadığını ve çalıştığını öğreniyoruz.

Birer elimizde mikrofon, birer elimizde de Dr. Ruja’nın fotoğraflarıyla Frankfurt sokaklarında dolaşmaya çıkıyoruz. Eski adreslerinin çevresinde ve Almanya’nın en pahalı evlerinin bulunduğu özel sitelerin etrafında geziniyoruz.

Fotoğraflara bakan bir çift, uzun uzun inceledikten ve umudumuzu artırdıktan sonra onu tanıyamadıklarını söylüyor.

KRALİÇE’YE YAKLAŞABİLDİK Mİ?

Bir postacı, ismin tanıdık geldiğiniemin de olamadığını belirtiyor.

Kocası veya eski kocası olan hukukçuyu aradığımızda ise konuşmak istemediğini söylüyor.

Ruja’ya bir adım yaklaşabildik mi? Gerçekten Avrupa’nın göbeğinde saklanıyor olabilir mi? Bilmiyoruz. Frankfurt muhtemelen gittiğikent değil, muhtemelen Dubai ve Rusya’daki bazı kentlerleuğrak noktalarından biri.

Birkaç gün sonra adını açıklayamayacağımız güvenilir bir kaynaktan bir telefon geliyor. Şüphelenmekte haklı olduğumuzu, Ruja’nın zamanının çoğunu Frankfurt’ta geçirdiğini söylüyor.

Daha da ileri gitmemiz ve evini bulmamız gerekiyor. “Dahaaraştırın, onu bulacaksınız” diyor kaynağımız ve ekliyor:

“Muhtemelen kendisinin peşinde olduğunuzu biliyordur ve size gülüyordur.”

5 Ekim 2019’da Kayıp Kripto Kraliçe podcastininyayınından bir gün sonra Dr. Ruja’nın erkek kardeşi Konstantin Ignatov ABD’de yargıç karşısına çıktı ve ABD’de OneCoin üzerinden 400 milyon dolaraklayan bir hukukçu aleyhineverdi.

Duruşmada, Ignatov’un 4 Ekim’defazla dolandırıcılık suçunu itiraf ettiği anlaşıldı.

Bir adliye muhabirinin aktardığına göre Ignatov duruşmada, kızkardeşinin kendisini tıpkı diğer yatırımcılar gibi kandırdığını, OneCoin’i eleştirenlerin, “birkıskanç insan” olduğunu söylediğini ima etti.

Kardeşi, çevresinden birinin kendisini FBI’a ihbar edeceği korkusuyla saklandığını söyledi. Elinde “itibarlı bir pasaport” olduğunu ve kendisinden, Viyana ile Atina’ya bilet almasını istediğini aktardı.

OneCoin şirketi ise haklarındaki suçlamaları reddediyor: “OneCoin bir kriptobirimi olmanın tüm kriterlerini yerine getirmektedir.”

Podcastimizin “doğru bilgi içermediğini, taraflı ve önyargılı olduğunu”, haklarındaki suçlamalara dünyanın dört bir yanında itiraz ettiklerini söylüyorlar:

“Partnerlerimiz, müşterilerimiz ve hukukçularımız dünyanın dört bir yanında başarıyla mücadele ediyor ve ‘finansal devrim’ temelinde yeni bir sistem vizyonunun oturacağını düşünüyoruz.”

OneCoin bilindik bir dolandırıcılık yöntemini dijital yöntemlerle geçekleştirdi. Her yeni teknoloji onu anlayan insanlara yeni fırsatlar ve imkanlar sunarken onu anlamayanları da dolandırıcılık riskiyle karşı karşıya bırakıyor.

Dr. Ruja toplumunnoktalarını tespit etti ve onlardan faydalandı. OneCoin’e bir şans verecek kadar çaresiz, açgözlü veya kafası karışık insanlar olduğunu biliyordu.

İnternette bir konuda birbiriyle çelişen çok sayıda bilgi olduğunda insanların yalanlarla gerçekleri ayır edemez hale geldiğini anlamıştı. Toplumları OneCoin’e karşı koruması gereken siyasetçiler, polis ve medyanın olanları kavramakta zorlanacağını daetmişti. En sinir bozucu olansa, olan biteni anlamaya başladığımızda dahi topladığı bütün parayla ortadan kaybolmayı başaracağını biliyordu.

Haber Videosu: ‘Kripto Kraliçe’ adıyla insanları dolandıran kadın, ortalıktan kayboldu!

YORUMLAR YAZ
çapa escort avcılar escort esenyurt escort